De Epifanie
De monniken uit het klooster van Norcia zingen Solem justitiae. ‘Zij baart de zoon van de rechtvaardige, Koning van de hemel.’
Dit weekend is een groot feest voor zowel de Latijnse kerk als de Oosterse kerken. ‘Epifanie’ is een Grieks woord dat verwijst naar een ‘zich tonen’, een manifestatie – gewoonlijk van goddelijke glorie, wat wij nu Openbaring zouden noemen.
De incarnatie is een gebeuren dat niet alleen onze wereld verandert maar ook de manier waarop wij God kennen en begrijpen.
Het is de zelfopenbaring van God en de liturgie nodigt ons uit te treden in dat mysterie. Maar, zulk een gewichtig gebeuren in de geschiedenis en in ons verstaan ervan, wordt ons aangereikt en door de Engelen - ‘sotto voce’- haast geheimzinnig verkondigd aan Maria, aan Jozef en aan Elizabet, vervolgens aan herders en nu aan vreemdelingen uit vreemde landen.
Het is alsof we getuigen zijn van een zaadje dat geplant wordt en ons reeds een kijk geeft op wat het gaat worden. Wij weten echter dat wij moeten wachten. Op die wijze besluiten we het kerstfeest maar beginnen we aan onze wake, ons uitkijken en navolgen: waar voert God ons naartoe?
Elke ‘Epifanie’ of Openbaring is niet alleen voor onze ogen bedoeld - ons zien moet ook vergezeld gaan van begrijpen. De proef op de som van ons begrijpen zit in het antwoord dat het oproept, want zelfs het kleinste deel van de gave van Christus vraagt om een antwoord, een beweging van het hart en van de wil. Hoe versta jij dit geschenk van God?
Dit is het grote gebeuren van de kersttijd, het hertekent en hervormt ons leven en het opent ons niet alleen voor de ‘Epifanie’ van Christus, maar voor de Epifanie van de mensheid in Christus - een nieuwe wijze van zijn en handelen, van leven, liefhebben en hopen. Dat alles ligt vervat in het feest dat wij vandaag vieren.
Het wordt ons aangereikt in een kleurrijk en sober beeld in het Evangelie volgens Matteüs, hoofdstuk 2, vanaf vers 1.
Eerst maken wij kennis met die vreemde magiërs. Zij zijn de leermeesters van een oude wijsheid, van een wetenschap die geen deel uitmaakt van de Openbaring die alleen Israël bezit en toch ernaar verwijst. Zij zijn zoekers en zij hebben de moed hun wijsheid te vertrouwen en te gaan waar die hen leidt.
Dan is er Herodes die wij van andere schriftelijke bronnen kennen. Wij weten dat hij een sluwe politicus is fijn afgestemd op de golflengte van wereldse macht.
Als wij de sentimentele lagen die zich jarenlang hebben opgehoopt afstoffen, dan treffen we in het Evangelie een sterk en streng realisme aan over de wereld waarin dit kind is geboren. Het is een wereld van meedogenloze macht en politiek verraad; het is een wereld waarin de armen geen stem hebben en geen geschiedenis; het is een wereld van berekend geweld; het is onze wereld. Welke gevoelens beroeren je bij het beschouwen van dit alles?
De verhalen over de kinderjaren in de Evangelies van Matteüs en Lucas, vertonen een liefelijk en sereen vertrouwen bij het ontvouwen van Gods plan te midden van de tragische en groteske geschiedenis die wij voor onszelf maken. Het is een nieuwe geschiedenis geschreven door de Geest waarin de armen een stem hebben – het is hun geschiedenis - en het is de geschiedenis van Gods vrijheid die niet opgesloten kan worden in de ijzeren kooi van loze menselijke machtsplannen. Is dit iets dat jij kunt doen dit jaar? Kun je Gods plan met jou, zich laten ontvouwen zonder zelf te interfereren?
De geschenken van de magiërs zijn profetische geschenken. Ze zijn niet alleen geworteld in de oude visioenen maar ze wijzen vooruit naar de tocht die het pasgeboren Christus-kind moet maken om de gebroken naties van deze wereld te helen. Goud voor zijn koningschap dat niet afhangt van gelijk welke wereldse macht of politiek, maar van de heerschappij van God, wierook voor de verering die passend is voor Hem als Zoon van God en mirre als teken van zijn lijden waardoor Hij onze menselijkheid wil helen.
Houdt dit in gedachte als we een tweede keer luisteren naar deze lezing.
De magiërs ‘gingen langs een andere weg naar huis terug’. Zo worden ook wij langs een andere weg teruggestuurd naar onze wereld. De weg die Hij reeds voor ons gegaan is; de weg waarop wij merken dat Hij met ons wandelt; de weg die er ons toe brengt ons met de Vader te verheugen.
Bidden we dat het jaar 2026 ons dichter brengt bij Hem en onze vreugde en bestemming verlicht en dat Hij die tot ons gekomen is in zijn armoede ons samen met de magiërs mag aantreffen op weg om Hem te aanbidden.
Dit weekend is een groot feest voor zowel de Latijnse kerk als de Oosterse kerken. ‘Epifanie’ is een Grieks woord dat verwijst naar een ‘zich tonen’, een manifestatie – gewoonlijk van goddelijke glorie, wat wij nu Openbaring zouden noemen.
De incarnatie is een gebeuren dat niet alleen onze wereld verandert maar ook de manier waarop wij God kennen en begrijpen.
Het is de zelfopenbaring van God en de liturgie nodigt ons uit te treden in dat mysterie. Maar, zulk een gewichtig gebeuren in de geschiedenis en in ons verstaan ervan, wordt ons aangereikt en door de Engelen - ‘sotto voce’- haast geheimzinnig verkondigd aan Maria, aan Jozef en aan Elizabet, vervolgens aan herders en nu aan vreemdelingen uit vreemde landen.
Het is alsof we getuigen zijn van een zaadje dat geplant wordt en ons reeds een kijk geeft op wat het gaat worden. Wij weten echter dat wij moeten wachten. Op die wijze besluiten we het kerstfeest maar beginnen we aan onze wake, ons uitkijken en navolgen: waar voert God ons naartoe?
Elke ‘Epifanie’ of Openbaring is niet alleen voor onze ogen bedoeld - ons zien moet ook vergezeld gaan van begrijpen. De proef op de som van ons begrijpen zit in het antwoord dat het oproept, want zelfs het kleinste deel van de gave van Christus vraagt om een antwoord, een beweging van het hart en van de wil. Hoe versta jij dit geschenk van God?
Dit is het grote gebeuren van de kersttijd, het hertekent en hervormt ons leven en het opent ons niet alleen voor de ‘Epifanie’ van Christus, maar voor de Epifanie van de mensheid in Christus - een nieuwe wijze van zijn en handelen, van leven, liefhebben en hopen. Dat alles ligt vervat in het feest dat wij vandaag vieren.
Het wordt ons aangereikt in een kleurrijk en sober beeld in het Evangelie volgens Matteüs, hoofdstuk 2, vanaf vers 1.
Eerst maken wij kennis met die vreemde magiërs. Zij zijn de leermeesters van een oude wijsheid, van een wetenschap die geen deel uitmaakt van de Openbaring die alleen Israël bezit en toch ernaar verwijst. Zij zijn zoekers en zij hebben de moed hun wijsheid te vertrouwen en te gaan waar die hen leidt.
Dan is er Herodes die wij van andere schriftelijke bronnen kennen. Wij weten dat hij een sluwe politicus is fijn afgestemd op de golflengte van wereldse macht.
Als wij de sentimentele lagen die zich jarenlang hebben opgehoopt afstoffen, dan treffen we in het Evangelie een sterk en streng realisme aan over de wereld waarin dit kind is geboren. Het is een wereld van meedogenloze macht en politiek verraad; het is een wereld waarin de armen geen stem hebben en geen geschiedenis; het is een wereld van berekend geweld; het is onze wereld. Welke gevoelens beroeren je bij het beschouwen van dit alles?
De verhalen over de kinderjaren in de Evangelies van Matteüs en Lucas, vertonen een liefelijk en sereen vertrouwen bij het ontvouwen van Gods plan te midden van de tragische en groteske geschiedenis die wij voor onszelf maken. Het is een nieuwe geschiedenis geschreven door de Geest waarin de armen een stem hebben – het is hun geschiedenis - en het is de geschiedenis van Gods vrijheid die niet opgesloten kan worden in de ijzeren kooi van loze menselijke machtsplannen. Is dit iets dat jij kunt doen dit jaar? Kun je Gods plan met jou, zich laten ontvouwen zonder zelf te interfereren?
De geschenken van de magiërs zijn profetische geschenken. Ze zijn niet alleen geworteld in de oude visioenen maar ze wijzen vooruit naar de tocht die het pasgeboren Christus-kind moet maken om de gebroken naties van deze wereld te helen. Goud voor zijn koningschap dat niet afhangt van gelijk welke wereldse macht of politiek, maar van de heerschappij van God, wierook voor de verering die passend is voor Hem als Zoon van God en mirre als teken van zijn lijden waardoor Hij onze menselijkheid wil helen.
Houdt dit in gedachte als we een tweede keer luisteren naar deze lezing.
De magiërs ‘gingen langs een andere weg naar huis terug’. Zo worden ook wij langs een andere weg teruggestuurd naar onze wereld. De weg die Hij reeds voor ons gegaan is; de weg waarop wij merken dat Hij met ons wandelt; de weg die er ons toe brengt ons met de Vader te verheugen.
Bidden we dat het jaar 2026 ons dichter brengt bij Hem en onze vreugde en bestemming verlicht en dat Hij die tot ons gekomen is in zijn armoede ons samen met de magiërs mag aantreffen op weg om Hem te aanbidden.